Podłoże w akwarium

Obserwując rośliny wodne w naturze zauważymy, że występują one na najrozmaitszym podłożu – od mulistego do gruboziarnistego żwiru. Zależy to nie tylko od gatunku rośliny, ale i od miejsca jej występowania. Często można zaobserwować, że w podłożu występują warunki beztlenowe (wyraźny zapach siarkowodoru przypominający zapach zepsutych jaj), a pomimo to rośliny żyją i nawet się rozwijają. Mało wnikliwego obserwatora może to prowadzić do wniosku, że podłoże ma stosunkowo niewielkie znaczenie dla roślin wodnych. Tak jednak nie jest, a szczególnie jaskrawo uwidacznia się to w warunkach uprawy akwariowej! Nieodpowiednie podłoże może bowiem prowadzić w akwarium do powstawania warunków beztlenowych. W takim podłożu korzenie roślin wodnych czernieją i gniją, a same rośliny zaczynają zamierać. Wydzielający się siarkowodór jest trujący dla znajdujących się w akwarium ryb. Mając takie niebezpieczeństwo na względzie, omówię nieco szerzej zagadnienia związane z doborem odpowiedniego podłoża w akwarium. Uwagi te będą dotyczyły tylko roślin uprawianych w normalnych akwariach, to znaczy w taki sposób, że rośliny rosną całkowicie zanurzone, a co najwyżej wytwarzają kwiaty nad powierzchnią wody.

Jako podłoża dla uprawy roślin w akwarium należy używać czystego żwirku. Granulacja ziaren powinna wynosić 2-10 mm, co zapewnia właściwą dla korzeni cyrkulację wody. W świetle powyższego oczywiste jest, że drobny piasek jest nieprzydatny, gdyż nie zapewnia odpowiedniej cyrkulacji wody. Niezależnie od źródła pochodzenia żwir użyty na podłoże przed wprowadzeniem go do akwarium musi być dopóty przemywany pod bieżącą wodą, dopóki po silnym zmąceniu warstwa wody nie będzie przezroczysta po upływie 30 sekund.

W uprawie wielu roślin bardzo korzystne jest wzbogacenie podłoża w glinę. Nie należy tego jednak czynić poprzez tworzenie warstwy gliny, gdyż może to prowadzić do powstawania warunków beztlenowych i gnicia korzeni.
Cyrkulacja wody w podłożu ma istotne znaczenie dla rozwoju roślin

Dobrze jest wzbogacać podłoże w glinę poprzez wsuwanie niewielkich (1-2 cm średnicy) kulek glinianych pod korzenie roślin. Kulki powinny być przygotowane wcześniej i dokładnie wysuszone. Zabrudzenie wody w akwarium powstające przy wsuwaniu jest nieistotne, gdyż szybko przemija.

W uprawie niektórych roślin bardzo korzystne jest wzbogacenie podłoża w ziemię ogrodową lub pochodzącą z pola uprawnego. Powinna to być ziemia mineralna, nie zawierająca nie rozłożonych resztek organicznych (np. torfu, liści). Nigdy nie wolno wprowadzać ziemi swobodnie w podłoże w akwarium! Rośliny lubiące dodatek ziemi muszą być uprawiane w pojemnikach (np. plastikowe pudełko lub doniczka. Ziemia powinna być wymieszana w stosunku 5:1 z drobno pokruszonym węglem drzewnym – dodatek węgla hamuje procesy gnilne. Mieszanką taką wypełnia się dolną 1/3 pojemnika, podczas gdy górne 2/3 wypełnia się tym samym żwirem, który został użyty jako podłoże w akwarium. Pojemnik wkopuje się w podłoże i maskuje tak, aby zachować walory estetyczne akwarium. Jeżeli użyjemy niezbyt wysokich pojemników, to możliwe jest takie ich wkopanie w podłoże i zamaskowanie, że stają się niewidoczne w akwarium. Trudniej jest to zrobić z doniczkami.