Jak rozmnażać ryby

1. Koszyczki do rozrodu ryb (“koszyczki porodowe”) są odpowiednie zwłaszcza dla gatunków żyworodnych. Koszyczek zawiesza się w średnim lub dużym akwarium hodowlanym, w którym młode pozostają do czasu, kiedy wyrosną. Otwory koszyczka pozwalają młodym uciec przed żarłocznością matki.

2. W akwariach tarłowych przeznaczonych dla ryb składających jaja swobodnie opadające na dno i nie sklejające się, zaleca się umieszczenie tuż nad dnem zbiornika specjalnej siatki; jej oczka muszą umożliwiać swobodne przedostawanie się przez nią jaj. Chronimy w ten sposób ikrę przed kanibalizmem rodziców.

3. Jaja kleiste lub wyposażone w specjalne wyrostki, składane są na roślinach wodnych, wśród których trą się ryby. Jaja niektórych gatunków można również częściowo chronić przed kanibalizmem rodziców siatką.

4. W świecie ryb składanie jaj poza obrębem wody jest unikatem, niemniej dobrze znane akwarystom dzięki gatunkowi Cepelia arnoldi. W niewoli ryby te składają jaja na szybie przykrywającej akwarium; w warunkach naturalnych – na sięgających nad powierzchnię wody liściach roślin przybrzeżnych. Trąca się para wyskakuje razem z wody w kierunku miejsca składania jaj. Samiec trzyma się zawsze w pobliżu miejsca tarła i od czasu do czasu spryskuje jaja wodą. Wylęgające się larwy spadają do wody, jednocześnie ustaje też opieka samca.

5. Jaja składane są na solidnym, twardym podłożu (kamienie, gałęzie). W większości przypadków rodzice troskliwie opiekują się i jajami, i wylęgłymi z nich larwami; opiekę tę może sprawować jedno z rodziców lub oboje. Niektóre gatunki noszą złożone jaja w pysku (gębacze) i tam też wylęgają się larwy. Jeśli gatunek lub para zdradza skłonności do kanibalizmu, kamień (gałąź) ze złożonymi jajami należy przenieść do innego akwarium, bądź po tarle usunąć rodziców.

6. Podobnie jak w poprzednim przykładzie, para rodziców, np. z rodzaju Pterophyllum, poszukuje trwałego podłoża, mającego jednak położenie pionowe lub ukośne. Mogą to być ściany akwarium, gałęzie, duże liście lub łodygi roślin. Także i w tym przypadku jaja można przenieść do innego zbiornika wraz z podłożem lub osobno, delikatnie zebrawszy je małą szczoteczką do siateczki.

7. Jaja składane są do dołka wykopanego w dnie. W zależności od gatunku gniazdem tym opiekuje się jedno lub oboje rodziców.

8. Niektóre gatunki ryb, zwłaszcza zamieszkujące wysychające okresowo zbiorniki, składają jaja w miękkim podłożu, które chroni je przed całkowitym wyschnięciem. Jaja mogą tutaj przetrwać okres wysuszenia zbiornika, podczas gdy ryby dorosłe wówczas giną. Kiedy zbiornik ponownie wypełni się wodą, następuje dalszy rozwój jaj i wylęg larw. Wzrost i dojrzewanie płciowe tych ryb jest bardzo szybkie.

9. Jaja znajdują się w pływającym po powierzchni wody gnieździe wzmocnionym zwykle liśćmi roślin wodnych (ryby labiryntowe) lub umieszczonym pod szerokimi, pływającymi liśćmi lilii wodnych czy innych podobnych roślin (sumiki). W akwariach liście te zastępuje się plastykowymi talerzykami odwróconymi do góry dnem i pływającymi po powierzchni wody. W obu wypadkach samiec buduje gniazdo, strzeże jaj i pilnuje larw aż do czasu, kiedy zresorbują pęcherzyk żółtkowy i staną się samodzielne.

10. Podobnie jak poprzednio, jaja składane są w gnieździe z piany, budowanym tuż pod powierzchnią wody lub w jej środkowych warstwach, pod liśćmi, sufitem skalnej jaskini czy przewieszki.

11. Niektóre gatunki ryb odbywają tarło w jaskiniach albo szczelinach skalnych. Podobne warunki znajdują w dobrze ustawionej doniczce bądź rurze drenowej. Nawet tutaj możliwe jest łatwe obserwowanie podłoża i jaj. Miejsca, w którym znajdują się jaja, pilnują oboje rodzice lub jedno z nich, najczęściej samiec.